Bền bỉ với sứ mạng tìm kiếm những “hạt giống” doanh nhân trong trường đại học

admin 16 Tháng Năm, 2018

“Thành quả quan trọng hơn cả của ITP là sự trưởng thành của các doanh nhân khởi nghiệp tiềm năng chứ không phải là sự thành công của bản thân các dự án khởi nghiệp”.

PGS.TS Nguyễn Anh Thi (phải) tìm hiểu về công nghệ kính thực tế ảo của một doanh nghiệp tại TP.HCM. Ảnh: Hà Thế An.

PGS.TS Nguyễn Anh Thi, Giám đốc Khu công nghệ phần mềm, ĐH Quốc gia TP.HCM (ITP) đã chia sẻ với Tạp chí Khám phá như vậy khi nói về tầm nhìn và các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại đơn vị này nhân kỷ niệm 15 năm thành lập.

“Gieo” những hạt mầm về tinh thần “cho đi” 

Trong quyết định thành lập ITP vào năm 2003, nhiệm vụ của đơn vị là: (1) Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghệ phần mềm và công nghiệp công nghệ thông tin (CNTT), (2) Phát triển các nghiên cứu, chuyển giao CNTT tiên tiến và các công nghệ cao gắn với CNTT. (3) Phát triển các sản phẩm và dịch vụ CNTT, định hướng ưu tiên công nghệ phần mềm. Tuy nhiên, với việc thành lập Trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (IEC) mới đây, phải chăng ITP đang dịch chuyển sang những nhiệm vụ mới là thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực CNTT?

Xuyên suốt quá trình hình thành và phát triển ITP theo chủ trương của Thủ tướng Chính phủ, sứ mạng của ITP luôn không đổi và là hướng đến xây dựng ITP thành một môi trường kết nối hiệu quả giữa hoạt động đào tạo, nghiên cứu và kinh doanh qua đó giúp đạt đồng thời hai mục tiêu: (1) nâng cao chất lượng và tính thực tiễn của hoạt động đào tạo, và (2) tăng cường sự gắn kết giữa đại học và doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu và phát triển.

Trong suốt hành trình 15 năm hình thành và phát triển của mình, lần lượt các mô hình khác nhau đã được ITP vận dụng và nhiều bài học quan trọng đã được đúc kết.

Đầu tiên là mô hình lấy việc phát triển các tổ chức khoa học và công nghệ định hướng nghiên cứu ứng dụng làm trọng tâm, gắn với nó là sự hình thành của các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc như Trung tâm địa tin học (GeOC), Trung tâm đào tạo và thiết kế vi mạch (ICDREC) và Phòng thí nghiệm An ninh thông tin (Iselab).

Cùng với việc hình thành các tổ chức khoa học và công nghệ, khuôn viên của ITP hiện nay cũng là nơi hình thành nên Trường Đại học Công nghệ Thông tin, trường đại học thành viên của ĐHQG-HCM.

Song song với việc hình thành trường đại học chuyên ngành, các đơn vị khoa học và công nghệ trực thuộc, ITP tập trung thu hút các doanh nghiệp đến đặt văn phòng làm việc như IBM Global Services Center, Global CyberSoft, VietSoftware…

Trong Giai đoạn 2009-2010, tổng số người làm việc tại khuôn viên ITP lên đến hơn 700 người làm việc trong lĩnh vực CNTT, bước đầu hình thành nên một cộng đồng trường, viện và doanh nghiệp khá đông đảo.

Năm 2009, ITP chuyển sang hoạt động theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP theo mô hình tổ chức khoa học và công nghệ công lập tự đảm bảo 100% chi thường xuyên. Hoạt động của ITP giai đoạn này chuyển sang lấy việc hình thành các doanh nghiệp spin-off làm trung tâm nhằm giải phóng tối đa sức sáng tạo của các nhà nghiên cứu.

Do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế kéo dài dẫn đến sự ngưng hoạt động của IBM Global Services Center, các doanh nghiệp khác thu hẹp hoạt động của mình tại ITP và những bất cập do sự triển khai không đồng bộ Nghị định 115 đã dẫn đến những khó khăn nhất định trong hoạt động của ITP trong giai đoạn sau khi chuyển đổi.

Do đó, năm 2013, ĐHQG-HCM thực hiện việc tái cấu trúc về tổ chức và hoạt động của ITP, định hướng xây dựng ITP trở thành Khu công nghệ thông tin tập trung theo mô hình hệ sinh thái khởi nghiệp, một trung tâm đổi mới sáng tạo của Khu vực TP.HCM trong lĩnh vực CNTT-TT, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của Khu vực và cả nước.

Đặc biệt, giai đoạn này đánh dấu sự hợp tác chặt chẽ giữa ITP và Công viên Phần mềm Quang Trung (QTSC), cụ thể bằng việc hai đơn vị đã chủ động tham mưu lãnh đạo UBND TP.HCM, lãnh đạo ĐHQG-HCM trình Bộ thông tin và Truyền thông tham mưu Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 333/QĐ-TTg ngày 03 tháng 3 năm 2016 thí điểm thành lập chuỗi Công viên phần mềm Quang Trung (chuỗi QTSC) với hai thành viên ban đầu là QTSC và ITP.

Trong đó, hoạt động của ITP trong chuỗi QTSC là tập trung thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Trong khuôn khổ của chuỗi QTSC, ITP nhận được sự quan tâm, hỗ trợ đặc biệt từ Thành phố thông qua Sở Thông tin và Truyền thông và Sở Khoa học và Công nghệ.

Việc định hướng phát triển ITP theo mô hình hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo về bản chất là tái cấu trúc về tổ chức và hoạt động của ITP nhằm thực hiện có hiệu quả sứ mạng được ĐHQG-HCM uỷ thác ngay từ ngày đầu thành lập.

Trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM (IEC) là một đơn vị trực thuộc ITP, có nhiệm vụ tập trung triển khai các hoạt động xây dựng và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp ITP. Bên cạnh IEC, ITP còn có các đơn vị trực thuộc khác tập trung cho nhiệm vụ đào tạo và phát triển các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực CNTT.

Trong một phát biểu mới đây, ông có nói là hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam đang thiếu những doanh nghiệp lớn tham gia, cùng “ăn ngủ” với cộng đồng? Theo ông, làm thế nào để có thể thay đổi thực trạng này?

Thực tiễn các nước cho thấy việc phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phải do doanh nhân khởi nghiệp dẫn dắt.

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam đang ở giai đoạn sơ khai và tất yếu là chúng ta thiếu một lớp doanh nhân khởi nghiệp trưởng thành thực hiện vai trò dẫn dắt của mình. Chúng ta không có cách nào khác là “kiên nhẫn chờ đợi” thêm khoảng 5 năm nữa để lớp doanh nhân khởi nghiệp hiện tại trưởng thành hơn và có điều kiện hơn để đóng góp trở lại cho cộng đồng. Tuy nhiên, chúng ta phải “gieo” những hạt mầm về tinh thần “cho đi” trong thế hệ doanh nhân mới ngay từ bây giờ.

Để xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo bền vững, chúng ta cần có một tầm nhìn dài hạn, chí ít là 15-20 năm. Đây là thực tế và chúng ta không thể làm khác được.

Bền bỉ với sứ mạng tìm kiếm những “hạt giống” doanh nhân trong trường đại học - 2

Khóa đào tạo kiến thức về xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp cho các cán bộ quản lý các tỉnh, thành khắp cả nước do ITP thực hiện. Ảnh: Hà Thế An.

Đặt trọng tâm ở người doanh nhân chứ không phải doanh nghiệp

Trong thời đại cách mạng 4.0 với công nghệ thay đổi từng ngày, từng giờ, với những lĩnh vực, công nghệ mới như AI, Blockchain, khoa học dữ liệu, kinh tế chia sẻ…, ITP đã làm gì để bắt kịp, cũng như hiểu rõ về những xu hướng công nghệ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp của mình, cũng như vào hoạt động của đơn vị?

Thế mạnh của hệ sinh thái khởi nghiệp ITP là sự kết nối chặt chẽ với các trường đại học, viện nghiên cứu mạnh về lĩnh vực CNTT trong ĐHQG-HCM.

Cách tiếp cận của ITP là chúng tôi đặt doanh nghiệp ở trung tâm, lắng nghe để hiểu nhu cầu công nghệ của họ và kết nối họ với “các nguồn cung” công nghệ tương ứng. Các nguồn cung công nghệ có thể đến từ trường đại học, viện nghiên cứu nhưng cũng có thể đến từ các doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái.

Tại ITP, chúng tôi chứng kiến sự “chia sẻ” rất tự nhiên giữa các doanh nghiệp trên phương diện công nghệ.

Bên cạnh việc kết nối doanh nghiệp với các nguồn cung công nghệ, từ năm 2018 chúng tôi bắt đầu bắt tay vào việc xây dựng nội lực về công nghệ để có thể hỗ trợ hiệu quả cho các dự án/doanh nghiệp khởi nghiệp ở giai đoạn đầu.

Trong năm 2017, một số startup đang ươm tạo tại ITP đã có những thành công như MimosaTek giành giải 3 sự kiện Smartcity Vietnam Demo Day với 3000 USD, hay startup GCalls được cam kết đầu tư 1 triệu USD từ Sharktank Việt Nam, ông nhìn nhận thế nào về những thành công đó? Đó có phải những thước đo hiệu quả cho hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, một trong những mục tiêu mà ITP đang hướng tới?

ĐHQG-HCM nhận thức rõ nhiệm vụ chính của mình trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo địa phương là góp phần phát hiện và bồi dưỡng một thế doanh nhân mới có khả năng kiến tạo giá trị thực cho xã hội.

ITP được định hướng xây dựng thành một hệ sinh thái khởi nghiệp gắn với ĐHQG-HCM nhằm kiến tạo môi trường học tập trải nghiệm cho sinh viên, qua đó sinh viên tự nhận thức, học tập và nâng cao năng lực khởi nghiệp.

Nói như vậy có nghĩa rằng thành quả quan trọng hơn cả của ITP là sự trưởng thành của các doanh nhân khởi nghiệp tiềm năng chứ không phải là sự thành công của bản thân các dự án khởi nghiệp.

Tất nhiên, hai tham số này có quan hệ với nhau trong quá trình học tập trải nghiệm, nhưng điều đáng lưu ý ở đây là tại ITP chúng tôi đặt trọng tâm ở người doanh nhân chứ không phải bản thân các dự án hay doanh nghiệp khởi nghiệp. Đây là điểm đặc thù và cũng là đặc sắc của mô hình hỗ trợ khởi nghiệp của ITP.

Không dễ để đo lường, nhưng chúng tôi cảm nhận rất rõ sự trưởng thành của các doanh nhân khởi nghiệp trong hệ sinh thái ITP sau 2, 3 năm dấn thân trên hành trình khởi nghiệp. Tất nhiên, đi kèm với sự trưởng thành của các doanh nhân là các dự án khởi nghiệp thành công điển hình nêu trên.

Xin cảm ơn ông!

ITP là hình mẫu về mô hình hệ sinh thái khởi nghiệp trong ĐH

Điểm nổi bật nhất ở ITP là đơn vị đã xây dựng được một mô hình chuẩn về hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong trường ĐH. Các hoạt động của ITP đang từng bước khẳng định vai trò là nơi đào tạo nhân lực cho hệ sinh thái tại khu vực phía Nam.

Saigon Innovation Hub (SIHUB) và ITP không chỉ là đối tác mà còn là bạn đồng hành trong nhiệm vụ xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp. Trong thời gian tới, tôi kỳ vọng chúng ta sẽ hợp tác chặt chẽ trong việc xây dựng đội ngũ giảng viên, giáo trình chuẩn dành cho các trường ĐH nghiên cứu, giảng dạy về đổi mới sáng tạo, tổ chức các sự kiện khởi nghiệp tại trường ĐH.

(Ông Huỳnh Kim Tước, CEO Saigon Innovation Hub, thuộc Sở KH&CN TP.HCM).

Môi trường mở tại ITP

Ở ITP, khởi nghiệp là một lựa chọn và không phải ai cũng phù hợp với khởi nghiệp. Mọi sự lựa chọn đều là lựa chọn mở, không giới hạn tuổi tác, quê quán, không có đúng sai và chính bạn là chủ nhân cho mọi quyết định. Nếu bạn lựa chọn khởi nghiệp thì ITP sẽ trang bị kiến thức, dự báo những khó khăn, giúp bạn không chủ quan, thực tế hơn, dấn thân hơn.

Nếu bạn không chọn khởi nghiệp, bạn vẫn được tôn trọng và đóng góp cho xã hội bằng cách mà bạn chọn. Quan niệm này khiến các bạn sinh viên tự tin hơn, đối tác thoải mái hơn, tự do hơn. Từ đó, sinh viên có cái nhìn khách quan hơn về ngành nghề trong xã hội, không kỳ thị, không thiên vị và phân biệt đối xử.

(Ông Phạm Duy Hiếu, CEO Quỹ Khởi nghiệp doanh nghiệp KH&CN Việt Nam).

Theo: Hà Thế An (Nguồn: khampha.vn)

  • 2337691
    Hôm nay :
    Visit Yesterday :
  • Top